لەگەل تیرپرێس بەردەوام زانیاری نوێ بە راشکاوی دەزانی

دواترین

راپۆرتی گشتی

shadow

یەکگرتووی ئیسلامی هێزێکی شکس خواردو لە دین و سیاسەت

نوسینی: ربیع کریم

یەکگرتووی ئیسلامی سەرەتایی دامەزراندنی وەك رابیتەیی ئیسلامی لەئەڵمانیا لەسالی ١٩٨٨ کاری خؽر خوازی گەلێڪ باشی ئەنجامدا جؽگایی خوی لەناو دلی خەلکی ئیسلام خوازکردەوە ئەمەش لەبەر چەند هوکارێڪ.

١.کومەلێڪ مامۆستای موسلمان و دلسوز بو ئیسلام بەپێی قورئان سنەت دەستیان بەودینەوە گرتبو بویە هەرچیەزوە رابیتە بویە رێکخراوەکی دیار لەناو خەڵکا.
٢.بەسەرکردنەوەی هەژارو نەدارەکان سێویی و هێتمەکان یارمەتی دانی باشی ئاوانا.

لەدوای سالی ١٩٩٤کە بوحیزبەکی سەربەخو بەناوی یەکگرتوو ئیسلامی کوردستان هەرزوو جؽگایی خویکردەوە لەدلئ موسلمان و ئیسلام خوازەکانی کوردستان ئەمەش لەبەرهەولیستە بوێرەکانی یەکگرتووی ئیسلامی لەهەلبژاردنی سالی ٢٠٠٥کە هەردوو حیزبی دەسهەلات دار بەلەیستی ٧٣٠دابەزی لەگەل حوکمەتی شیعە پێکهاتن کر یەکگرتوو بە ٥کورسی سەربەخویی خوی پاراست نەچو ژێر بالای هیچ لایەنەکەوە بویە ئەم هەلویستە زیاتر پێگەیی یەکگرتو بەهێزکرد سەرەرای ئەم هەولێستە مەردە یەکگرتوو ئیسلامی گرنگیەکی ئێجگار زور دەدا بەلایەنی بانگەوازی زوربەی بانگخوازەکانی ئؽستایی یەکگرتوو ریشداربون هەمو هەو لوتێکوشانی خوی بە ئیسلام دەمەزاخت سەدان رولەی ئیسلام خواز و دەستپاک و راسگو پێگەیند لەروی دینەوە کەسی زور باش و گونجاوبون گەنجەکانی یەکگرتوو هەمیشە بەئەخلاق و هەلسوکەوتەکانی جیادەکرانەوە لەناو کەسیترا هەلەبەت سەرای ئەم هەمو کارە بؽگومان دژایەتی یەکگرتوو زور دەکرا هەرلە سجنکردنی لایەنگرەکانی بگرە لەکوشتنی ئەندامەکانی تا سوتاندنی بارەگەکانی یەکگرتوو لە ٢٠٠٥لەسەر ئەوی کەیەکگرتو نەبو پاشکوی هیج کەس ولایەنەك لەسەر دیواری مەلبندو بارەگاکانی ٧٣٠دەنوسرانەوە کەئاماژەبو بو لیستی هاوپەیمانی کوردستانی پارتی و یؽکەتی هەریەڪ لەنوشێروان و بەرهەم سالح ئەوکات بەشێڪ بون لەو هاوپیمانیە دیارە کە یەکگرتوو یەکەم هؽز بو ئوپوزیسونی کوردی بو لە٢٠٠٧بەهەمان شؽوە بارگەکانی یەکگرتوو سوتان لەدهوک و زاخو قەسروڪ
شتێکی ئاشکرایە ئەگر بتەوێت حەق بگەین دژایەتیت دەکرؽت بویە ئەوەی لەسەر حەق بؽت دەبؽت استقامە هەبؽت سەبربگرؽت بەبوچونی من کەم بونەوەی پێگەی جماوەری یەکگرتو بوچند خالێك دەگەرێتەوە بەشێوەیەیی خوارەوە:-

١.یەکگرتو خاوەنەی ئابوریەکی سەربەخونیە نەبوی برەبپارەی پێویست هەوکارێکە بو لاوازبون ئەندامەکان ماوەیەڪ بەخو بەخشی کارکرد روژێك و دوان سیان لەکوتاییەکەیا بێزاردەبن وەخەلکەکە بەگشتی پێوستی بە بژێوی ژیانە بویە هەبونی لایەنی مادەی هوکارەکی گرنگە بو سەرکەوتن.
٢.نەبونی دەزگایەکی ئیعلامی بەهێز کەلەبواری ئاین و سیاسەتا رولی سەرەکی ببینیت یان هەبونی زیاتر لەکەنالێڪ یەکیان بوکاری سیاسی و دانەیەکان بو کاروباری ئاینی.
٣.هاوپەیمانی بەستن لەگەل حیزبی شوعی و سوسالستا ئەمەش خالێکی نەرێنی بو بوهوکار بو لەدەستدانی متمانەی خەلکی ئیسلام خواز.
٤.نارونی فکرەی یەکگرتوو خویەڪ لای نەکردنەوە لەنؽوان حیزبەکی مەدنی یان یان حیزبەکی ئیسلامی بەناو حیزبەکی ئیسلامی وە بەشؽ لەبەر پرس و لاینگرەکانی تائیستا پێیان وایە یەکگرتوو حیزبەکی ئیسلامیە.
٥.سەرهەڵدانی فکرەی قورئانی و موعتەزیلە لەناو یەڪگرتوداهەبونی زیاتر لەفکریەك ئەمەش بوهوکار بوجیابونەوەی چەندین کەس لەناو حیزبا کە ئەوکەسانە بەهوی دەزگایی ئیعلامی یەکگرتوو یان بەهوی کورو سمیناری یەکگرتو خەلکەکی زور لە موسلمانان لەدور خویان کوکردبوە بەدەرچونین کارتێکرن لە پێگەیی جماوەری یەکگرتوو.
٦.هەبونی ترس و دل راوکێ نەػ لەلای ئەندام بەتنها بەلکو لای سەرکردەکانی حیزب بەتایبەتی لەبادینان بوهوکارەك خەلك نەگات بەیەكگرتو وە گرتن و زیندانی کردن و ئازاردانی ئەندامەکانی یەڪگرتو سوتاندنی بارەگاکانی یەکگرتوو بێهەلویستی سەرکردایەتی یەکگرتوو کاریگەری نەرێنی هەبو لەسەر هەواداری یەکگرتوو.
٧.پیدابونی بنەمایی عشیرەتگەری و پەیوەندی خزمایەتی یەکگرتوو وەك دوحیزبەکی دەسهەلات دار نیشاندا
٨. نێزیڪ بونەوە لەپارتی لەکاتێکدا کە زورەبی ئەندامەکانی یەڪگرتو ئەوانەبون کە لە دوو حیزبی دەسهەلات دار بێزار بون بەیەهوکار کە خەلك بگاتە ئەو هؽزانەی کەدژی ئەو دوو حیزبە دەسهەلاتدارەن.
٩.باردوخی ننەخوازراوی کوردستان کەتائیستا دوو ئیدارەیی بەکوردستانەوە دیارە هەبونی پێگەیەکی جماوەری بەرفرەوان لەزاخو تا خانەقین یەکگرتوو ناچاردەکات هندێ بریار دەربکات لەبەرژەوندی ئەویشدانەبن بەس لەدژی پاراستنی ئەندامەکانی ئەویشدانەبن یەکگرتوو تاکە هێزە ل بادینان رکابەری پارتی دکات بەردەوام لەپەلەی دووەم دایە سەرەی هەبونی هؽزی وەڪ یێکەتی خاوەن پێشمەرگەو پارەیەکی زور کەچی رکابەرایەتی یەکگرتووپێناکەێت.
١٠.نەبونی هەلویستەکی رون و ئاشکرا لەبریاردانا وەڪ دانیشتی پەرلەمانی بوهەمورکردەنەوی یاسایی سەروکایەتی هەرێم بینیمان چون دابەشی سەردوو بەرەدابون پشگیریکردن لەریفراندوم هەرچندە دواتر هەمو هێزەکان پشگیری ریفراندۆمیان کرد بەلام شەیەکە لەسەری ئەوانرا شکایەوە.
١١.پێش خستنی بەرژەوندی ملەت پێش بەرژەوندی تایبەیت هەرچندە لەروی ئەخلاقی و ئاینی وە شتێکی باش و گونجاوە بەلام لەروی سیاسەتەوە هیچ باشیەک بەدی ناکرێت حیزبەکان خاك و خەلك دەکەنە قوربانی بەرژەوندی تایبەت کەچی یەکگرتوو پێچاوانەیە.
١٢. دەرکەوتنی هندێ هیزی نوێ کەلە کوردستانا حیزباتی وەك مودێلی جل و بەرگ وایە ماوەیەکە دەروات.
١٣.ئەم خالە ئومێد بەخشە یەکگرتووی ئیسلامی کوردستاننەک بەتنها بەلکو اخوانەکان بەگشتی بەردەوام لەچندین بەرزی و نزمیا دەربازبونە دلنیام ئەمەش دەرباز دەبیت.

خالەکان زیاترلەوە بەلام دلنیام هەرچند بنوسم هیچ سودی نیە بویە ئەوندە بەسن خالی ئیجابی یەکگرتوو ئێجگار زورن بەهیوای ئەوەی هێزەئیسلامەیەکان یەڪ بگرن بتوانن بەیەکەوە خزمەتێکی دین و نشتیمان بکەن.

68 جار بینراوە‌
07/10/2018