لەگەل تیرپرێس بەردەوام زانیاری نوێ بە راشکاوی دەزانی

دواترین

راپۆرتی گشتی

shadow

گــومان و ل بەر خوەکرنا کراسێ زانینێ

نڤیسان : مـــوراد صـالح

خیندەڤانێ هێژا دەما تو ڤی بابەتی ڤەدخوینی ، بزاڤێ بکە هزرا تە ل شوینا لێڤێت تە ڤەخوینیت و ب تێگەهشتنەکا کویر بخوینە ،ژبەرکو ژیوار(واقع)ێ مە یێ نوکە یێ پربووی ژ گومانان و ژیوار ژدەردێ گومانان دنالیت ، و گومان ێ رولەکێ مەزن هەیە د گهورینا (کەسایەتی - بیر و باوەر - پەیوەندی - رەفتار هتد...) دە، ژبەر ڤێ چەندا هاتیە ئاماژەکرن ئەڤ بابەتێ تو نوکە پێڤە مژویل و دخوینی هند نەیێ گرنگ نینە ئەم بزانین ، لەوا ئەو دەم یێ پێڤە دهێتە تەرخانکرن بو خواندنێ ب خوسارەتی ناهێتە قەلەم دان، ژبەرهندێ بلا گومان و دودلی بوتە پەیدا نەبیت و تە داگیرنەکەت دەربارەی خواندنا بابەتێ تو دخوینێ د دەمێ نوکە دا، ئەس گەلەك.

 
درێژناکەم داکو ژ چوارچوڤەیێ بابەتی دەرنەکەڤیت و نەبیتە دەرەوەی بازنە!

- هندیکە گومانە ب شێوەیەکێ ئوتوماتیکی ب رێژەیەکا نە یا کێم بلەز بلاڤ دبیت و بەرەبەرە جهێ خوە د ئەقلی دا دبینیت و هەتا دگەهیتە دەستهەلاتا مێشکی و کونترولێ ل سەر ئەندامێ ناڤبری دکەت و دبیتە دەستهەلاتدارەک ل سەر شاهنشینا ( مەملەکەتا ) ئەقلی
و سەرەرای ڤێ چەندێ دبیتە فاکتەرەک بو گوهارتنێ و پرەنسیپەکا خراب بو گهورینێ بنیات ددەت ، هەروەسا ئاشکرایە گومان دبیتە وێنەکێشەکێ خراب و روخێنەر (خرابکەر - خرابکار )د مێشکی دا مە گوت وێنەکێش ، نە وێنەگر ! و ب خرابیا خو فرەهیا هزرێ تەنگ دکەت و دیتنا هزرێ شێلی دکەت.

ما پرسەک دروست نابیت » ئەرێ ئەگەرێ ڤێ چەندێ هەمیێ چییە؟

 
-تاکە بەرسڤ هەیە ئەو ژی [ گومان - شوبهە ] د واقعێ نوکە دە شیاییە خوە ب شێوازەکێ لوژیکی و زانستی دگەل ئەقلێ سەردەم نیشانبدەت و شییایە خوە ب کراسێ زانینێ بخەملینیت و خوە ل ژێر ڤێ پەردێ [ زانینێ ] ڤەشێریت ، ئەم نەشێین ڤێ پەردێ ل سەر راکەین هەتا کو ئەم زانینێ بکارنەئینین.

بو نموونە |
•ئەگەر کەسەك هاتە گونەهبارکرن ب تاوانا کوشتنا کەسەکێ پولیس دێ وی گرن لێ بریارنادن کو سەدێ/۱۰۰ ئەوە بەروڤاژی دڤێت ل سەر ڤەکولانان بەردەوام بن هەتا دگەهنە ئەنجامەکێ دروست و نیزیکی ڕاستیێ لێ دڤێت ئەو دانپێدانێ ب ڕاستیێ بکەن ئەگەر دژی بەرژەوندیێت وان بیت٬ مە گوت ئەو یێ هاتی گونەهبارکرن واتە گومانلێکری یە لێ دەما دیاردبیت کەسەکێ دی تاوانا ناڤبری ئەنجام دایە ئێدی گومان ل سەر گومانلێکریێ دەستپێکێ نامینن ئاها وەکی ڤێ مەتەلا هەنێ زانین ژی بنیاتێ گومانێ دهەرفینیت ( دروخێنیت )

- گومان نەشێت خوە ل بەر دەربێ زانینێ بگریت ژبەرهندێ دەما زانین دهێتە مەیدانێ گومان وەکی شەکری د ئاڤێ دا دحەلیت بێی پاشماوەیەک ژبەر بمینیت ، واتە بەرێ بنیاتێ گومانێ دهێتە هەرفاندن و قارەمانێ ڤێ چەندێ ژی زانینە
ئاشکراترین نموونە د واقعی دە :

 دێ بینی دەما گازی بو رێبازا گومانێ دهێتەکرن دەستپێکێ ل کەسێت نەزان و بێ مێشک {گەمژە} دگەرن داکو بکنە نێچیرا خوە ل دوماهیێ رامانا وێ ئەوە کو زانین و گومان ۲ تشتێت ژێکجودانە وەکی ئاگر و ئاڤێ.